De modelkennisgevingen
Voor zes situaties rondom een omgevingsvergunning is een modelkennisgeving opgesteld. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de reguliere procedure en de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (hierna: uitgebreide procedure).
Bij de uitgebreide procedure staat het indienen van een zienswijze in de regel alleen open voor belanghebbenden. In bijzondere gevallen kan iedereen een zienswijze indienen (zie bijvoorbeeld artikel 13.3 Wet milieubeheer). Voor elk van deze situatie is een model opgenomen.
In de kolom ‘Aandachtspunt’ is aangegeven dat in bepaalde omstandigheden de tekst van het model moet worden aangevuld met extra informatie. Voor deze aanvulling is op dit moment nog geen modeltekst beschikbaar.
| Modelkennisgeving | Grondslag | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Aanvraag omgevingsvergunning reguliere procedure | Art. 16.57 Ow | |
| Aanvraag omgevingsvergunning uitgebrede procedure | Art. 16.57 Ow | |
| Ontwerpbesluit omgevingsvergunning uitgebreide procedure (zienswijze mogelijk door belanghebbenden) | Art. 3:12 en 3:15 Awb | Indien de beslistermijn is verlengd (art. 3:18 lid 1 Awb) wordt de termijn waarbinnen het besluit zal worden genomen genoemd (art 3:12 lid 2 onder d Awb; niet in het model opgenomen). |
| Ontwerpbesluit omgevingsvergunning uitgebreide procedure (zienswijze mogelijk door een ieder) | Art. 3:12 en 3:15 Awb | Indien de beslistermijn is verlengd (art. 3:18 lid 1 Awb) wordt de termijn waarbinnen het besluit zal worden genomen genoemd (art. 3:12 lid 2 onder d Awb; niet in het model opgenomen). |
| Definitief besluit omgevingsvergunning reguliere procedure | Art. 16.64 Ow | Indien niet tijdig is beslist, wordt de gevraagde beschikking van rechtswege gegeven. Dit moet in de kennisgeving worden vermeld (art. 4:20c Awb; niet in het model opgenomen). |
| Definitief besluit omgevingsvergunning uitgebreide procedure | Art. 3:44 Awb | Indien niet tijdig is beslist, wordt de gevraagde beschikking van rechtswege gegeven. Dit moet in de kennisgeving worden vermeld (art. 4:20c Awb; niet in het model opgenomen). |
Invulvelden gegevens organisatie
Alle gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen kunnen de modelkennisgevingen gebruiken. De modelkennisgevingen bevatten in totaal acht invulvelden (zie onderstaande tabel voor een overzicht van alle invulvelden). Deze invulvelden moeten eenmalig voor iedere organisatie worden gevuld met gegevens. Wanneer deze invulvelden zijn gevuld ontstaan er sjablonen die bruikbaar zijn voor de decentrale overheid.
In onderstaande tabel staat per invulveld in welk berichttype de gegevens moeten worden ingevuld. Een medewerker van de decentrale overheid of een softwareleverancier vult de gegevens in. Ook geeft de tabel uitleg over de manier waarop diegene de invulvelden moet invullen, met daarbij voorbeelden.
| Invulveld | Berichttype | Voorbeeld | Invulinstructie |
|---|---|---|---|
| Lidwoord en type decentrale overheid | Allen | De gemeente | Vermeld gemeente, provincie of waterschap en vermeld daarvoor ook het lidwoord |
| Lidwoord en naam decentrale overheid | Allen | De gemeente De Bilt | Vermeld de naam van de decentrale overheid |
| Naam rechtbank | Definitief besluit | Rechtbank Midden-Nederland | Vermeld de naam van de rechtbank waar gebruikers een verzoek om een voorlopige voorziening kunnen indienen of in beroep kunnen gaan |
| Naam locatie decentrale overheid | Ontwerpbesluit en definitief besluit | Gemeentehuis | Vermeld de naam van de locatie waar de documenten met informatie over het (ontwerp)besluit te bekijken zijn |
| Telefoonnummer decentrale overheid | Allen | 030 288 9411 | Vermeld het telefoonnummer van de decentrale overheid waarop de decentrale overheid bereikt wil worden voor vragen. Gebruikers kunnen naar dit telefoonnummer bellen voor:
|
| Link naar de webpagina van de decentrale overheid met informatie over de openingstijden en het adres van de locatie | Ontwerpbesluit en definitief besluit | Website | Vermeld het woord ‘website’ en plaats een hyperlink naar de webpagina van de gemeente met de openingstijden en het adres om documenten te bekijken over het (ontwerp)besluit |
| Telefoonnummer rechtbank | Definitief besluit | 088 361 6161 | Vermeld het telefoonnummer van de rechtbank waarop de rechtbank bereikt wil worden voor vragen. Gebruikers kunnen naar dit telefoonnummer bellen voor:
|
| Link naar website van de rechtbank | Definitief besluit | Website | Vermeld het woord ‘website’ en plaats een hyperlink naar de homepage van de rechtbank |
Placeholders
Placeholders zijn lege invulvelden in de tekst van de modelkennisgevingen die voor ieder bericht afzonderlijk moeten worden gevuld. De placeholders moeten per bericht worden ingevuld met metadata over de activiteit en de voortgang van de vergunningaanvraag. Hierdoor ontstaat een lopende tekst. De modelkennisgevingen over de omgevingsvergunning bevatten in totaal acht placeholders (zie onderstaande tabel voor een overzicht van alle placeholders).
Per zaaksysteem verschillen de mogelijkheden voor het vullen van de placeholders met metadata. Bij sommige zaaksystemen worden alle gegevens voor de placeholders automatisch uit het systeem gehaald, bij andere zaaksystemen zal een medewerker van de decentrale overheid (een gedeelte van) de gegevens handmatig moeten invullen.
In onderstaande tabel staat per placeholder in welke berichttype de placeholder is opgenomen. Ook geeft de tabel uitleg over de manier waarop de placeholders moeten worden gevuld, met daarbij voorbeelden en schrijftips.
| Placeholder | Berichttype | Voorbeeld | Invulinstructie |
|---|---|---|---|
| Omschrijving activiteit (één activiteit) | Allen | het bouwen van een kantoor óf het kappen van vier bomen | Volg de onderstaande richtlijnen voor het beschrijven van de activiteit:
|
| Omschrijving activiteit (meerdere activiteiten) | Allen | onder andere het bouwen van een kantoor het bouwen van een kantoor en het kappen van vier bomen | Volg de onderstaande richtlijnen voor het beschrijven van meerdere activiteiten:
|
| Locatie activiteit | Allen | de Soestdijkseweg Zuid 260 in Bilthoven | Vermeld de straat, het huisnummer en de plaats van de locatie waar de activiteit plaatsvindt. Vermeld daarvoor ook het lidwoord. En zet een voorzetsel voor de plaatsnaam. Mocht het niet mogelijk zijn om een adres in te vullen vermeld dan een zo exact mogelijke beschrijving van de locatie, zoals een plein of een kruispunt. |
| Mogelijke toelichting en uitleg over activiteit | Allen (optioneel) | Het nieuwe kantoor wordt in de achtertuin van het bestaande kantoor gebouwd. | In sommige situaties is het belangrijk om naast de omschrijving van de activiteit aanvullende informatie te geven. Volg hierbij de volgende instructies:
|
| Ontvangstdatum aanvraag omgevingsvergunning | Aanvraag vergunning (reguliere procedure) | 1 juli 2025 | Selecteer de datum op de kalender |
| Uiterlijke datum beslistermijn aanvraag omgevingsvergunning | Aanvraag vergunning | 26 augustus 2025 | Selecteer de datum op de kalender |
| Uiterlijke datum indienen zienswijze | Ontwerpbesluit | tot 1 september 2025 | Selecteer de datum op de kalender |
| Uiterlijke datum bezwaar maken | Definitief besluit (reguliere procedure) | 8 oktober 2025 | Selecteer de datum op de kalender |
| Uiterlijke datum in beroep gaan | Definitief besluit (uitgebreide procedure) | 13 januari 2026 | Selecteer de datum op de kalender |
Ontwerpoverwegingen
De modelkennisgevingen zijn opgesteld op basis van drie uitgangspunten. Hieronder staat per uitgangspunt beschreven op welke manier daar invulling aan is gegeven.
1. De titel geeft gebruikers voldoende informatie om te beoordelen of de inhoud van het bericht voor hen van belang is
De titel van een kennisgeving moet gebruikers in staat stellen om een beslissing te nemen of de rest van het bericht voor hen van belang is. Hiervoor moet de titel minimaal de volgende gegevens bevatten:
- Status van de vergunning
- Omschrijving van de activiteit
- De locatie van de activiteit
In het onderstaande citeerblok is een fictief voorbeeld van de titel van de modelkennisgeving voor het aanvragen van een omgevingsvergunning weergegeven.
Fictief voorbeeld titel kennisgeving:
Aanvraag vergunning voor het bouwen van een kantoor aan de Soestdijkseweg Zuid 260 in Bilthoven
2. De inhoud van het besluit wordt voldoende beschreven, zodat gebruikers kunnen beoordelen of hun belangen hierdoor worden geraakt
Op basis van de inhoud van het bericht moeten gebruikers kunnen beoordelen of hun belangen door het besluit worden geraakt. Hiervoor moeten de volgende onderdelen in het bericht van de kennisgevingen zijn opgenomen:
- Volledige omschrijving van de activiteit: status vergunning, bevoegd gezag, omschrijving activiteit en locatie
- Toelichting op de omschrijving (optioneel)
- Type besluit en uitleg over de term
- Datum
- Beschrijving van vervolgprocedures
- Contactgegevens voor het stellen van vragen
De inhoud van het bericht moet minimaal een duidelijke omschrijving van de activiteit en de locatie bevatten om gebruikers in staat te stellen om te beoordelen of hun belangen door het besluit worden geraakt. De metadata die in de modelkennisgevingen wordt gebruikt voor het omschrijven van de activiteit is dezelfde metadata die ook in de titel wordt gebruikt. De locatie wordt hieraan toegevoegd. Daarnaast is het hierbij belangrijk om ook te vermelden wat de status van de vergunning is en wie de aanvraag, het ontwerp of het besluit behandelt.
Fictief voorbeeld volledige omschrijving activiteit:
De gemeente De Bilt heeft een omgevingsvergunning verleend. De gemeente geeft hiermee toestemming voor het bouwen van een kantoor aan de Soestdijkseweg Zuid 260 in Bilthoven
In sommige situaties is een extra toelichting of uitleg bij de activiteit van belang voor gebruikers om te beoordelen of zij in hun belangen worden geraakt. Zo wordt in het onderstaande voorbeeld extra informatie aan gebruikers gegeven over de locatie van het nieuwe kantoor. Dit invulveld is optioneel en het is aan de zaakbehandelaar om te beoordelen of dit veld moet worden ingevuld.
Fictief voorbeeld toelichting en uitleg van de activiteit:
Het nieuwe kantoor wordt in de achtertuin van het bestaande kantoor gebouwd.
De term ‘omgevingsvergunning’ is een belangrijk onderwerp van de tekst. Tegelijkertijd is het een complex begrip dat voor veel gebruikers onduidelijk is. Om deze reden wordt het begrip in de tekst aan gebruikers uitgelegd.
Uitleg van het begrip omgevingsvergunning:
Een omgevingsvergunning wordt bij de gemeente aangevraagd om toestemming te krijgen om iets te bouwen, verbouwen, slopen, kappen of aan te leggen.
In de kennisgeving over de aanvraag van de omgevingsvergunning moet bij de reguliere procedure de ontvangstdatum van de aanvraag worden vermeld. Daarnaast moet bij de aanvraag van de omgevingsvergunning staan wanneer de decentrale overheid waarschijnlijk een definitief besluit neemt. Hierdoor is het voor gebruikers duidelijk wanneer zij het definitieve besluit kunnen verwachten. In het definitieve besluit van de reguliere procedure wordt vermeld tot welke datum mensen de decentrale overheid kunnen laten weten dat zij het niet eens zijn met de vergunning.
Voorbeelden van het vermelden van de datum:
- De gemeente heeft de aanvraag voor een vergunning ontvangen op 1 juli 2025. De gemeente neemt daarover waarschijnlijk voor 26 augustus 2025 een besluit.
- U kunt de gemeente tot 8 oktober 2025 laten weten dat u het niet eens bent met de vergunning.
Gebruikers moeten in de kennisgevingen ook op de hoogte worden gebracht van de procedures die ze kunnen volgen. De verschillende procedures voor de omgevingsvergunning zijn; stukken bekijken die ter inzage zijn gelegd, een zienswijze indienen, bezwaar maken, in beroep gaan en het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening. Hieronder is een voorbeeld gegeven van een beschrijving van een procedure: het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening.
Uitleg over de procedure voor het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening:
Wanneer de activiteiten niet kunnen worden teruggedraaid, dan kunt u de rechtbank Midden-Nederland vragen de start van de activiteiten tegen te houden voordat de gemeente een besluit heeft genomen over uw bezwaar. Dit heet het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening. Dit kan schriftelijk of online via de website van de rechtbank. Voor meer informatie kunt u de rechtbank bellen. Dit kan via het telefoonnummer 088 361 6161. U moet voor het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening een bedrag aan de rechtbank betalen.
Tot slot, moeten ook de contactgegevens van de gemeente in de kennisgevingen worden vermeld.
Voorbeeld van het vermelden van de contactgegevens:
U kunt nu alvast de aanvraag van de vergunning bekijken en hierover vragen stellen. Hiervoor kunt u bellen met de gemeente. Dit kan via het telefoonnummer 030 288 9411.
3. De titel en de inhoud van het bericht zijn in duidelijke en begrijpelijke taal geschreven
Bij het ontwikkelen van de modelkennisgevingen is het uitgangspunt geweest om niet alleen volledige en correcte informatie te verstrekken, maar ook om duidelijke taal te gebruiken. Bij het opstellen van de modelkennisgevingen is de ‘Checklist direct duidelijke berichten’ van Genootschap Onze Taal toegepast. Zo is onder andere bij het opstellen van de modelkennisgevingen het perspectief van de ontvangers van het bericht gekozen, zijn er moderne, begrijpelijke en concrete woorden gebruikt en zijn er geen afkortingen of wetten genoemd.
Daarnaast is conform de schrijftips van Direct Duidelijk zoveel mogelijk gekozen voor een tekstniveau dat voor 80 procent van de bevolking te begrijpen is. In de praktijk wordt dat ook wel ‘B1-niveau’ genoemd. Het gevolg van dit uitgangspunt is dat bepaalde complexere begrippen, die gebruikelijk zijn binnen de overheid en veel voorkomen in kennisgevingen, in de modelkennisgevingen zijn vervangen door alternatieven in duidelijke taal of zijn voorzien van een toelichting. De term ‘ter inzage’ is bijvoorbeeld vervangen door ‘de documenten met informatie over het ontwerpbesluit bekijken’. In het laatste hoofdstuk is een volledig overzicht opgenomen van complexe begrippen die zijn vervangen voor woorden in duidelijke taal.
Voorbeelden alternatieve woorden in duidelijke taal:
- Belanghebbende: U kunt bezwaar maken als de vergunning tegen uw belangen ingaat
- Ter inzage: In deze periode kunt u ook de documenten met informatie over het ontwerpbesluit bekijken.
Ook worden complexe begrippen in de modelkennisgevingen voor gebruikers uitgelegd. De begrippen ‘bezwaar maken’ en ‘het indienen van een zienswijze’ zijn voorbeelden van complexe begrippen die worden uitgelegd. In het laatste hoofdstuk is een volledig overzicht opgenomen van complexe begrippen die zijn uitgelegd.
Voorbeelden uitleg van complexe begrippen:
- U kunt de gemeente tot 8 oktober 2025 laten weten dat u het niet eens bent met de vergunning. Dit heet bezwaar maken.
- U kunt tot 1 september 2025 mondeling of schriftelijk reageren op het ontwerpbesluit. Dit heet het indienen van een zienswijze.
Tot slot, is de tekst van de modelkennisgevingen zo opgebouwd dat gebruikers op basis van de kopjes kunnen bepalen of ze de alinea of het bericht verder willen lezen. Dit is bijvoorbeeld van toepassing wanneer gebruikers meer willen weten over de aanvraag van de vergunning of wanneer ze het niet eens zijn met het verlenen van de vergunning en willen weten welke acties ze kunnen ondernemen.
Voorbeelden van kopjes in de modelkennisgevingen:
- Heeft u vragen over de aanvraag van de vergunning?
- Bent u het niet eens met de vergunning?
Overzicht met uitleg en alternatieven voor complexe begrippen
In veel bestaande kennisgevingen van decentrale overheden staan meerdere juridische begrippen die geen B1-niveau hebben. Deze juridische begrippen zijn weliswaar gebruikelijk binnen de overheid, maar zijn voor een grote groep van de bevolking te complex. In de modelkennisgevingen is op twee verschillende manieren omgegaan met deze complexe juridische begrippen:
- De begrippen zijn vervangen door alternatieven in duidelijke taal. Dit is met name terug te zien in de twee modelkennisgevingen over de aanvraag van de omgevingsvergunning, omdat de juridische betekenis van de complexe begrippen in het aanvraagstadium meestal nog geen nadrukkelijke rol speelt.
- De begrippen zijn toch gebruikt en voorzien van een toelichting. Dit is met name terug te zien in de modelkennisgevingen over het ontwerpbesluit en het definitieve besluit van de omgevingsvergunning. In dit stadium van de vergunningprocedure is het voor de gebruiker namelijk belangrijker om kennis te nemen van de juridische betekenis van de complexe begrippen, mede met het oog op eventuele communicatie met de decentrale overheid en/of de rechtbank.
Sommige begrippen zijn in de ene modelkennisgeving vervangen door een duidelijker alternatief en in de andere modelkennisgeving benoemd en uitgelegd. Daarom komen deze begrippen voor in beide onderstaande tabellen.
| Complex begrip | Alternatief in duidelijke taal |
|---|---|
| Belanghebbende of ingezetene | U kunt bezwaar maken (of u kunt in beroep gaan) als de vergunning tegen uw belangen ingaat |
| Bestuursorgaan, bijvoorbeeld college van B&W | Gemeente, provincie of waterschap |
| Ter inzage | In deze periode kunt u ook de documenten met informatie over de vergunning bekijken |
| Termijn van zes weken | Tot 8 oktober 2025 |
| Zienswijze indienen | Reageren |
| Bezwaar maken, in beroep gaan of een verzoek om een voorlopige voorziening indienen | Reageren als u het hier niet mee eens bent |
| Ontwerpbesluit | Voornemen om een vergunning te verlenen of de gemeente De Bilt is van plan om een omgevingsvergunning te verlenen |
| Verleende vergunning | Toestemming |
| Griffierecht | U moet voor het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening een bedrag aan de rechtbank betalen |
| Complex begrip | Uitleg begrip in duidelijke taal |
|---|---|
| Omgevingsvergunning | Een omgevingsvergunning wordt bij de gemeente aangevraagd om toestemming te krijgen om iets te bouwen, verbouwen, slopen, kappen of aan te leggen. |
| Ontwerpbesluit | De vergunning die de gemeente van plan is te verlenen is vastgelegd in het ontwerpbesluit |
| Zienswijze indienen | U kunt tot 1 september 2025 mondeling of schriftelijk reageren op het ontwerpbesluit. Dit heet het indienen van een zienswijze. |
| Bezwaar maken | U kunt de gemeente tot 8 oktober 2025 laten weten dat u het niet eens bent met de vergunning. Dit heet bezwaar maken. |
| Het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening | Wanneer de activiteiten niet kunnen worden teruggedraaid, dan kunt u de rechtbank Midden-Nederland vragen de start van de activiteiten tegen te houden voordat de gemeente een besluit heeft genomen over uw bezwaar. Dit heet het indienen van een verzoek om een voorlopige voorziening. |
| In beroep gaan | U kunt de rechtbank Midden-Nederland tot 13 januari 2026 laten weten dat u het niet eens bent met de vergunning. Dit heet in beroep gaan. |